dinsdag 10 november 2015

Een gedenkwaardig 'dagje Hilversum'

'Er ligt prachtig materiaal. Dat mag niet weg', aldus Wimar Jaeger de cultuurwethouder van mediastad Hilversum in HilversumsNieuws. Hij refereerde aan de omroepmuziekcollectie en als een van de voormalige beheerders van die schat aan bladmuziek ontving ik zijn boodschap via de juiste golflengte. Me realiserend dat de wethouder die wetenschap baseerde op de mening van anderen nodigde ik  - mede namens mijn collega Jan Jaap Kassies - hem uit zelf te komen schatgraven.
Ik ontving een positieve reactie en eind september werd een afspraak gemaakt voor 9/11. Zijn rechterhand, programmamanager media Anne Visser zou hem vergezellen.
In de tussenliggende maand gebeurde er het een en ander. Maurits Haenen volgde, ad interim, SOM-directeur Stan Paardekooper op en het collectiedossier kwam in handen van manager bedrijfsvoering Rogier Hageman.
Ter introductie van de collectie en het eraan gekoppelde www.muziekschatten.nl maakte ik het volgende promotiefilmpje.

Toen we begonnen aan onze nostalgische wandeling langs de kilometers omroepmuziekgeschiedenis sloten drie persvertegenwoordigers - de zeer betrokken journalist Ingmar Meijer (HilversumsNieuws), fotograaf Bastiaan Miché en journalist/fotograaf Ben den Ouden (Gooi en Eembode) - zich bij ons aan.
Een flink gezelschap daalde zo af naar de rijkgevulde krochten van het MCO-gebouw.


De rondleiding startte bij de oudste partituren, daterend uit de 30-er jaren. Daaronder bevinden zich de handschriften van Hanns Eisler, die in 1933 enige tijd in Hilversum was. Vervolgens deden we de hoofdgroep 13-ensembles (van na de oorlog tot circa 1980) aan, met speciale aandacht voor het uitvoeringsmateriaal van de tv-serie Floris*. Via de salonmuziekcollectie en het repertoire van het Metropole Orkest stonden we stil bij het 'oude catalogiseren', met typemachine op cataloguskaartjes. Een substantieel deel van de 400.000 bladmuziektitels is namelijk nog niet op digitale wijze gecatalogiseerd. Het wel online ontsloten deel van de collectie deden we als laatste aan. We kwamen er niet meer aan toe om deze duidelijk aan Het Gooi gerelateerde stukken te tonen. De wethouder en zijn beleidsvrouwe waren namelijk - gesteund door SOM-directeur a.i. Haenen - al volop aan het brainstormen geslagen over een toekomst voor de omroepmuziekcollectie en andere moeilijk toegankelijke bladmuziekverzamelingen. Dat klonk Jan Jaap en en mij als muziek in de oren en daar hebben wij ook wel ideeën over :).

* 's Morgens vergezelde ik Jan Jaap tijdens zijn bezoek aan de 88-jarige schepper van die muziek, Jan Stoeckart, alias Julius Steffaro. Lees in dit kader ook: Het geheim van Floris.

maandag 21 september 2015

Het basisinkomen is te realiseren!

Henrick Fabius proclameert het Platform Basisinkomen
Afgelopen zondag toog ik naar discussiecentrum De Balie in Amsterdam voor een 'dagje basisinkomen'. 's Morgens stond de Algemene Ledenvergadering op de agenda. Maar voorafgaand daaraan presenteerden de vijf oprichtende organisaties het Platform Basisinkomen.
Nieuw Nederland Nu, EVS EcoVrede, Netwerk Politieke Innovatie, Dynamisch Nederland en de Vereniging Basisinkomen (VBi) herkennen zich in dezelfde definitie van het onvoorwaardelijk basisinkomen en besloten een convenant voor samenwerking op te stellen en te ondertekenen.
Organisaties en groeperingen die het basisinkomen propageren zijn van harte uitgenodigd zich aan te sluiten, zoals het European Anti Poverty Network nog dezelfde dag deed.
Tijdens de ALV bleek dat op diverse plaatsen in het land basisteams ontstaan voor het propageren van de goede zaak. Er werd levendig gediscussieerd over de vraag of de Vereniging de nadruk zou moeten leggen op de maatschappelijke implicaties (o.m. verbreding van het begrip 'werk') boven de financiële onderbouwing van het onvoorwaardelijk basisinkomen. De vergadering vond merendeels van wel.
bestuurslid Willem Gielingh presenteert het werkplan
'Volg je hart, gebruik je hoofd!'
De middag bestond uit een congres met de prikkelende titel 'Het basisinkomen is te realiseren!' Onder leiding van bestuurslid Joeri Oltheten gaven drie sprekers hun visie op deze stelling.
Ger Jaarsma (Nederlandse Kredietbank) is naar eigen zeggen een van de weinige VVD'ers die voor een basisinkomen zijn. Hij plaatste tenzij's bij de stelling. Zo vindt hij dat een rigoreuze wijziging van het sociale en fiscale stelsel nodig is. Het basisinkomen kan daarvan dan een uitvloeisel zijn. Langs politieke weg is die stelselwijziging alleen mogelijk wanneer er ruimte is voor visionaire, bevlogen mensen als Marga Klompé, de invoerster van de Algemene Bijstandswet. Deze is inmiddels ver verwijderd van de oorspronkelijke bedoeling. De meeste echte veranderingen beginnen echter 'bottom up'.
Gerrit van der Meer (Landelijke Cliëntenraad) is ook voorstander van een basisinkomen. Hij vindt dat iedereen recht heeft op een menswaardig bestaan en het maken van eigen keuzes (niet in het keurslijf van uitkeringsinstanties). ' 'Met verstikkende bureaucratie duwen we mensen uit de maatschappij. Ik hoop dat het basisinkomen omgekeerde effect heeft.'
Hij noch Jaarsma geloven in de veelgehoorde tegenwerping 'maar dan gaat niemand meer werken'. Werken zou sowieso moeten worden uitgebreid met mantelzorg, opvoeding en vrijwilligerswerk. Zonder zich daarvan bewust te zijn onderschreef Van der Meer de tendens van de ochtenddiscussie: 'Begin de discussie over het basisinkomen niet bij de cijfers, want daar gaat die dan ook stoppen. Daar komen we namelijk niet uit.'
Joost van Tiel (schuldhulpverlener in Utrecht) schilderde hoe het huidige sociale stelsel tot veel betalingsproblemen en stress leidt. Hij zou zijn klantenkring graag zien verkleinen door invoering van het basisinkomen.

vnlr Van der Meer, Jaarsma, Van Tiel en discussieleider Oltheten
Op een vraag van VBi-voorzitter Ad Planken naar hoe men het onvoorwaardelijk basisinkomen bij de politiek op de agenda te krijgen gaven de heren het advies om de invalshoek aan te passen aan de politieke signatuur van de ontvangende partij.
Nieuwsgierig naar de stand van zaken in Leeuwarden - waar men een experiment wil doen met een doorsnee van de bevolking (i.p.v. de experimenten met een regelarme bijstand) - sprak ik onder meer met Petra Vlutters (steunfractie PAL Groenlinks). Zij is vol vertrouwen dat het experiment op voldoende politieke steun kan rekenen. Er wordt nu met name gezocht naar een goede manier om relevante en betrouwbare conclusies uit het experiment te kunnen destilleren.
Ik wens ze veel succes en blijf de ontwikkelingen volgen en verspreiden!


zaterdag 11 juli 2015

SP-politici onder indruk van omroepmuziekcollectie

Enkele Hilversumse politici gaven er de afgelopen weken blijk van te vermoeden welk een rijkdom huist in de kelders van het Muziekcentrum van de Omroep aan de Heuvellaan. In het 300 meter verderop gelegen Raadhuis noemde cultuurwethouder Jaeger de 'muziekschatten' als mogelijke speerpunt bij de profilering van Hilversum als mediastad. SP-raadsleden Nadine Terwiel en Bianca Verweij vielen hem direct bij (en roerden later de Twittertrom).
De Hilversumse kunst- en cultuurnota 2015-2020 'Metrum' spreekt in dezelfde bewoordingen (p. 28):
Hilversum wil de cultuurkwaliteiten voor muziek versterken: (...)
2. Het Muziekarchief van de omroepen in het MCO behouden, digitaliseren en publiek toegankelijk maken.
Op uitnodiging van ex-MCOMB-collega Jan Jaap Kassies en mij lieten SP-politici Terwiel en Verweij zich bijpraten over de collectie, haar bedreigde status en de mogelijkheden die ze biedt.
Jan Jaap, Nadine Terwiel & Bianca Verweij
Zoals wel vaker gebeurt wanneer gasten een kijkje in de kelders wordt gegund, raakten ook de dames in de ban van zoveel (historische) bladmuziek en de zorg waarmee die decennialang is bewaard en ontsloten.
PianodirectieTalloze partituurmappen werden geopend en titels, ensembles, componisten en arrangeurs herkend.
Het besef dat deze waardevolle collectie opnieuw tot leven moet worden gewekt groeide met de minuut. Nieuwe ideeën ontstonden spontaan. Voor ons als (voormalige) beheerders van al dat moois was het een feest om te merken hoeveel enthousiasme de collectie losmaakt.
Na een lange periode van zorgen en onzekerheid lijkt er nu hoopvolle beweging te ontstaan richting behoud, goede toegankelijkheid en nieuwe diensten.
Eind augustus nodigen we de voltallige Hilversumse gemeenteraad uit in de hoop nog veel meer geestdrift op te roepen.
Eric van Balkum

Cataloguskaartjes

Deze blogbijdrage verscheen tezelfdertijd op www.muziekschatten.nl

maandag 1 december 2014

maandag 1 september 2014

Chow Time! - van valse starts en goede finishes

Afgelopen weekend traden 84 mahjongers aan op het Chow Time - In vino veritas toernooi in Villejuif, prima georganiseerd door de locale club Fleur d'Orchidée.
Villejuif is een plaats met ongeveer 56.000 inwoners direct grenzend aan de zuidkant van Parijs. De afgelopen eeuw had de gemeente een uitgesproken linkse politieke signatuur en communistische burgemeesters. Straatnamen als Boulevard Maxime Gorki en Rue Tolstoi refereren daaraan en ook de vele sociale huurwoningen hebben de blokkerige bouwstijl die je ook in de (voormalige) socialistisch-communistische landen vindt.
Onder de negen aanwezige landgenoten bevonden zich twee Bamboe Acht'ers; Yvonne en ik. Samen met Ad en Pauline (ENMV) vormden we het team Qu'on PAYE. Deze teamnaam had ik bedacht, geënt op de naam IPAD, waaronder Ad en Pauline van samen met hun clubgenoten Désirée en Ingrid opereren.
Over de naam heerste hilariteit omdat die 'Dat we betalen' betekent, terwijl ik 'Opdat men betale' bedoelde. Aan het eindresultaat te zien was het een beetje van allebei ;).

Zaterdagochtend vloog KLM mij van Schiphol naar Charles de Gaulle (Parijs) en de RER (regiotrein) en de RATP (metro) brachten me uiteindelijk naar mijn (mahjong)vriendin Thérèse die in Villejuif woont. Talig als ze is deed ik haar een Nederlandse versie van Antoine Saint-Exupérys Le petit prince cadeau als boek en als hoorspel. Dat kon ze wel waarderen. Ze moet altijd zo lachen om de voor haar onuitspreekbare klanken ('ui', 'h' en vooral de 'g' natuurlijk).
Tegen half een registreerden we ons in teamverband en om 13 uur startte de eerste van zes ronden (à 120 minuten). Helaas kon ik ook ditmaal niet voorkomen dat ik een valse start nam. Tegen EK-organisator Laurent en de Italianen Giacomo en Marco slaagde ik er niet in een punt te scoren. Met een self-drawn in het 2e, een mahjong van 21 punten in het 8e spel en twee weggegeven mahjongs stond ik na de westronde schijnbaar veilig op de 3e plek. Ik gaf echter nog een mahjong weg en met twee flinke winnende handen op een rij verdrong Marco me nog naar de traditionele 'openingsnul'.
In ronde 2 - met Emma (FR), Romain (FR) en Anton (NL) - ging het maar iets beter. Vanaf het 3e spel stond ik op 1 tafelpunt en na drie door mij weggegeven mahjongs zakte ik even naar de vierde plaats. Mijn drie mahjongs in de tweede helft waren meer waard dan de drie die Anton maakte, zodat ik gelukkig derde werd.
In de slotpartij van dag 1 trof ik zwijgzame Francesco (IT), zeer vriendelijke Christophe (FR) en beruchte Benoît (FR). Christophe en ik begonnen elk met twee mahjongs (de mijne zelfgepakt). Benoît werd onrustig, begon zwaar te zuchten en klaagde over zoveel mazzel voor ons. De lucht klaarde op toen hij er direct twee op rij scoorde. Er viel verder weinig te merken van de reputatie die hij heeft opgebouwd. Ik had overigens een snel antwoord op zijn inhaalactie en wist de 4 punten rustig naar binnen te loodsen. Het totaal van 5 punten leverde me een plaatsje op in de bovenste regionen van het 'rechterrijtje'.

Redelijk tevreden liet ik me met Ad, Pauline, Yvonne, Thérèse, Emma, Oscar en Marjan meedrijven naar restaurant Show devant. Ad bleek een uitstekende keus te hebben gemaakt - wat niet meevalt in Villejuif - en ik heb genoten van mijn tafelgenoten en van wat ik voorgeschoteld kreeg (fricassées de gésiers d'oie confits aux pleurotes / escalope de sandre au beurre rouge, pomme miette au thym / 3 boules de glace vanille / twee halve liters Grimbergen Blond).

Op zondag beleefde ik opnieuw een valse start, maar nu zelfs voordat ik aan de mahjongtafel verscheen. Toen we om zeven uur opstonden bleek dat in Thérèses appartement geen druppel water uit de kranen kwam. In de rest van het complex ook niet, maar dat konden we vanwege het vroege tijdstip niet checken. Bezorgd, ongewassen en zonder een kop koffie/thee zijn we - bekomen van de eerste schrik - maar naar de toernooilocatie gegaan. Ik heb me daar op het toilet opgefrist. Punten leverde me dat in ronde 4 echter niet op... Dutch Open-winnaar Frédéric (FR) en zijn landgenoot Daniel verdeelden de mahjongs onder elkaar. Zeker eerstgenoemde had veel geluk, want vaak maar een kans op mahjong (terwijl ik er regelmatig meerdere had). Russische Anastasia en ik stonden dicht bij elkaar totdat ik - net als in ronde 2 - driemaal achtereen 'mahjong' hoorde roepen bij door mij weggegooide stenen... Ik dacht de schade blijvend te hebben gerepareerd met een self-pick, maar met een vriendelijke glimlach wipte ze toch weer over mij heen. Met zeven puntjes verschil glipte me het tafelpunt door de vingers.

Ronde 5 bracht me aan tafel met drie zwijgzame, gedreven en voorzichtig spelende Fransen. Hoewel Cedric in het tweede spel een aardige self-pick maakte, nam Stéphane een snelle voorsprong die hij opzichtig (en succesvol) ging verdedigen. Met een zelfgepakte mahjong kwam ik terug uit een achterstand en toen Marion mij een bamboe 6 leverde voor een mooie
all fives waren de twee punten binnen.

De zesde ronde bracht me opnieuw twee punten tegen opnieuw drie Fransen. Cathérine J. teerde lang op twee self-drawn mahjongs. Ze deed daar nog een derde bij toen ik te dicht naderde (na drie mahjongs in vier spellen). In die fase passeerde ik wel Matthieu, terwijl Cathérine X. er niet in slaagde zicht te krijgen op een punt.

Ik sloot het toernooi dus met 9 punten af, wat me een 51e plek opleverde (stationair 280e op de EMA-ranglijst). Lang niet voldoende dus om de speciale prijs voor niet-Fransen te winnen; een mahjongset van het EK in Straatsburg. Ook Pauline (14 p., 20e, beste landgenoot), Yvonne (11 p., 33e) en Ad (9 p., 48e) wonnen die niet (maar wel Italiaanse Ombretta). Ons team eindigde op een acceptabele 8e plaats. Terwijl ik gezellig samen met mijn teamgenoten per auto terugreisde concludeerde ik: Men betaalde ons dus, maar wij betaalden met ongeveer gelijke munt terug :).

Merci, les Villejuifois!


Deze tekst verscheen eerder op de website van mahjongclub Bamboe Acht (met afbeeldingen)

vrijdag 1 augustus 2014

Europese Kampioenschap Mahjong: 161e van 204 deelnemers

We schrijven de morgen na de laatste dag van het Open Europees Kampioenschap en ik geniet nog uitgebreid na van een heerlijk toernooi. Vanuit de tuin van mijn paradijselijke B&B in Neumühl schets ik hoe ik een en ander heb beleefd.
Wil, Yvonne , Harry en ik - met 200 anderen - aantreden in de prestigieuze EK-arena, die voor de gelegenheid was opgebouwd in Straatsburg. In elf ronden van twee uur - verdeeld over drie dagen - maten we onze krachten met Chinezen, Japanners, Fransen, Italianen, Denen, Russen, Belgen en spelers van nog andere nationaliteiten.
Met sommige spelers heb je direct een klik, andere liggen je minder en met sommigen kun je gewoon geen woord wisselen (alleen handen schudden, vriendelijk knikken, en good luck uitwisselen).

De openingsceremonie op donderdagavond was een mooi gebeuren waarin mede-organisator Laurent Claudel de prachtige, door hem gemaakte introductiefilmjes aan elkaar reeg. Zijn partner Thierry Bourgeois heette iedereen welkom in het Frans, waarop Engelse, Japanse en Chinese vertalingen volgden.
Samen met het galadiner - waarvoor sommigen zich hadden opgetut in de gevraagde kleuraccenten oranje, blauw en wit - was het al een hele zit, die werd opgeluisterd door een illusionist. Diens afsluitende show liet ik daarom aan mij voorbijgaan.
De toernooidagen startten steevast om 7.30u met een lopend buffet, waarna een uur laten het echte werk begon. Ik had dus een bed & breakfast in Duitsland en genoot van het halfuurtje fietsen naar Pavillon Joséphine.
Aan de eerste tafel kwam ik Ivan (Spanje), Fabrizio (Italië) en de mij welbekende Alessia (Italië) tegen. Het eerste spel won ik met all pungs, reversible tiles en halverwege koesterde ik een kleine voorsprong. Maar de drie anderen haalden samen acht selfpicks en speelden me zo naar de laatste plaats.
In de tweede ronde wist ik vijf mahjongs te maken (w.o. twee selfdrawn), waarmee ik de tafel won. Extra opsteker was dat ik Peter Van Damme (België) wist te verslaan, wat me nog niet eerder lukte.
Daarmee waren de tafelpunten voor de eerste dag ook meteen geteld. In ronde 3 nam de uiterst vriendelijke Duitser Norbert in het laatste spel zoveel risico dat hij zijn tafelwinst verspeelde. Dat was nog tot daar aan toe, maar het kostte mij ook een zorgvuldig bijeengespeeld punt Ook in de vierde ronde noteerde men voor mij een nul, onder meer doordat ik een chicken hand maakte met de vierde ringen 6...

De tweede dag had een zelfde verloop. Ik begon weer slecht (tegen onder meer de latere Europees kampioen Michael Zahradnik): geen enkele mahjong, vier weggegeven en daarbij vijf selfpicks tegen en twee remises.
Een van mijn doelen was te winnen van mijn Franse vriendin Thérèse, die ik in de zesde ronde trof. Halverwege leek het daar van geen kanten op, maar daarna scoorde ik 5 mahjongs (twee selfdrawn) en stormde ik naar de zege.
Daarna volgde een partij tegen de sterke Edwin (Singapore) en twee bevallige en kundige dames: Caroline (België) en Giusy (Italië). Ik hield me uitstekend staande tot het moment dat ik met een wachtende hand letterlijk even achterover leunde en over het hoofd zag dat er nog een steen achter de muur schuilging; dode hand dus. Het kostte even tijd om dat leermoment ten volle te benutten en in die tijd maakte Caroline twee waardevolle selfpicks en gooide ik de andere twee elk een keer uit (zero points).
De achtste ronde leverde me een punt op, maar bij de start van het laatste spel had ik - met slechts 5 punten achterstand op Gerda (Nederland) - zelfs serieus zicht op een tweepunter. Ik bereikte daarin een wachtende hand. Die bleek Gerda ook te hebben en ik vond een waardeloze steen die zij echter goed kon gebruiken ...: 1 point.
De slotdag begon ik eens niet met een nul. Ik beleefde in die 9e ronde echter wel mijn 'worst moment'. In het vierde spel riep ik bij een snel verkregen concealed hand tevreden 'hu'. Ik had de punten al doorgegeven aan oostenwind Michele (Italie) toen Ingrid (Nederland) opmerkte dat twee tekens 2 en een tekens 3 geen geldige chow vormen. Dat was voor mij een onplezierige verrassing die me 60 punten kostte. Briesend en buffelend wist ik uiteindelijk de arme boodschapper weer in te halen: 1 punt.

Ik begon te merken dat veel spelers al wat moe begonnen te worden. Een van de symptomen is dat vaker een beroep wordt gedaan op de scheidrechters. Ik voelde me echter nog best fit en over mijn 10e ronde was ik echt tevreden. Ik trof daarin Gérard (Zwitserland, 3e op NK in Nieuw-Vennep), Joe (Frankrijk) en Koichi (Japan), die allen zeer verdedigend speelden. Ik besloot in de prudentie mee te gaan en slaagde erin slechts twee mahjongs weg te geven (voor mijn doen niet slecht). Ik stond op een solide 2e plaats achter klasbak Joe. Gérard moest in het laatste spel een selfpick van minimaal 16 maken om me nog een punt afhandig te maken. Ik stoof naar een wachtende chicken hand om hem die kans te ontnemen. Gelukkig zag ik op tijd dat ik twee dezelfde chows had en had dus nog tijd nodig om die echt wachtend te maken. In dat moment sloeg Gérard toe. Hij scoorde exact 16 punten (exclusief 3 bloemen) en liet me in shock achter...

Ik sloot het toernooi af met de gewenste 'bang' Aan tafel met uitsluitend vrouwen - Eti (Hongarije), Cathérine (Frankrijk) en Shi (Denemarken) - trok ik direct van leer. Met drie selfpicks in vier spellen raasde ik naar 181 punten. In de loop van het spel zakte in net onder de +100, maar boorde de ontstane hoop de grond in met opnieuw een zelfgetrokken mahjong. Geroutineerd speelde ik de partij uit (onder meer met twee remises).
De 161e plaats (op 204) - met 15 tafelpunten in 11 ronden - is natuurlijk niet iets om je voor op de borst te kloppen. Van de ontmoetingen met klassespelers denk ik echter flink wat te hebben geleerd, vooral op het vlak van verdediging. Hoe dan ook had ik deze ervaring voor geen goud willen missen. Op dus naar de volgende kwalificatie! :)
Graag bedank ik Wil (89e), Yvonne (136e) en Harry (190e) voor het echte teamgevoel (Kong 8 Bamboos eindigde als 42e), hun luisterende oren en het gezellige samenzijn. Daarnaast bedank ik de ooievaars op Paviljoen Joséphine voor hun inspirerende geklepper. En speciaal ook mijn grote dank aan Jan en Aty, die hun vakantie afstemden op het toernooi en zowel zaterdag als zondag kwamen supporteren!


Resultaten van de Bamboe Acht'ers op het OEMC 2014

Wil plaats 89 21 TP -42 mp (statistiek)

Yvonne plaats 136 17 TP -240 mp (statistiek)

Eric plaats 161 15 TP -363 mp (statistiek)

Harry plaats 190 11 TP -426 mp (statistiek)

Hier de volledige uitslag

Deze tekst verscheen eerder op de website van mahjongclub Bamboe Acht (met afbeeldingen)

donderdag 10 april 2014

Een basisinkomen is als Haarlemmerolie


In de acht maanden die ik nu baanloos ben, zoek ik naar hoe ik mijn leven wil vormgeven. Dat ervaar ik als een interessant en zelfs heilzaam proces. Ik bewandel daarbij nog te veel paden, maar het idee van een onvoorwaardelijk basisinkomen heeft me stevig in zijn greep. Een onvoorwaardelijk basisinkomen is een betaling zonder verplichtingen voor iedereen, die voldoende is om als volwaardig lid van de samenleving te kunnen functioneren. Inmiddels ben ik lid geworden van de Vereniging Basisinkomen en de Basis Inkomen Partij.


Op zoek naar meer informatie en inspiratie bezocht ik gisteren het interviewdebat over het onvoorwaardelijk basisinkomen in de Amsterdamse Academische Club van de Universiteit van Amsterdam. Twee keurig in het pak gestoken economiestudenten vuurden kritische vragen af op BIEN-oprichter en -erevoorzitter Guy Standing en UvA-hoogleraar arbeidsverhoudingen Paul de Beer.

Gezien hun achtergrond begrijpelijk vroegen de studenten met name naar de financiële implicaties van zo’n basisinkomen. Ik gebruikte de gelegenheid om vragen te stellen door Guy Standing meer te laten ingaan op de ethische, humanitaire en sociale voordelen. Die pluspunten zijn er genoeg en die spreken mijns inziens een breder publiek aan. Een van Standings uitspraken licht ik er even uit ‘You have to proove you are a deserving poor’, oftewel in het huidige systeem van sociale zekerheid moet je bewijzen dat je recht op hebt op een uitkering (voorwaardelijk dus). Om dat recht te toetsen is een uitgebreid netwerk van controlerende instanties gecreëerd. Vanuit menselijk standpunt vindt hij dat systeem verwerpelijk (en ik ook). Het is gebaseerd op wantrouwen en maakt de (potentiële) ontvangers onzeker.
Paul de Beer denkt echter dat een onvoorwaardelijk basisinkomen in onze Westerse maatschappij moeilijk zal zijn in te voeren. Het vigerende ‘voor-wat-hoort-wat’-principe ziet hij als het voornaamste struikelblok, omdat het op gespannen voet staat met de onvoorwaardelijkheid van de uitkering.
Artikel 22 van de Universele verklaring van de rechten van de mens stelt: Everyone, as a member of society, has the right to social security and is entitled to realization, […], of the economic, social and cultural rights indispensable for his dignity and the free development of his personality. Het onvoorwaardelijk basisinkomen kan (moet) dus worden gezien als een mensenrecht.


Vandaag toog ik naar Brussel voor een conferentie met de titel ‘Unconditional Basic Income: Emancipating European Welfare’, voorgezeten door de European Economic and Social Committee.Vertegenwoordigers van diverse organisaties, die het onvoorwaardelijke basisinkomen prominent op hun agenda’s hebben, vonden hier een platform voor uitwisseling en inspiratie. Met name de toespraken van Amana Ferro (EAPN), Philippe Van Parijs (BIEN), Werner Rätz (Attac Duitsland) en Guy Standing (BIEN) waren van hoog gehalte door hun aansprekende inhoud en de inspirerende voordracht.
In een afsluitend Europees rondje schilderden tien representanten de situatie in hun land. Daaruit ontstond het beeld dat - zeker in het afgelopen jaar – het idee van een onvoorwaardelijk basisinkomen in rap tempo aanhangers wint. In Zwitserland vond men inmiddels zoveel draagvlak dat de bevolking gaat stemmen over invoering ervan. De economische crisis, de krimpende arbeidsmarkt, de wegvallende zekerheden, de tanende democratie, de groeiende sociale ongelijkheid, de afbrokkelende zorg en het besef dat we onze planeet uitputten plaveien steeds sneller de weg.

Vooralsnog blijft de politiek achter (bij de conferentie was slechts een enkele politicus aanwezig). Maar als sociaal-maatschappelijke en werknemersorganisaties (vakbonden) hun achterban blijven informeren en weten te mobiliseren zal de roep om een basisinkomen te luid worden om te negeren.